De zoon van Yvette leeft 0 jaar in vrijheid
Lees dit verhaal
Liselotte leeft 29 jaar in vrijheid

“Ik wil het verhaal van mijn opa graag aan mijn kinderen doorvertellen”

De opa van Liselotte Staal (29) was Engelandvaarder. In de oorlog vluchtte hij via Zwitserland naar Engeland. Hij was erg geïnteresseerd in geschiedenis, maar over zijn eigen ervaringen wilde hij nooit veel kwijt. Gelukkig heeft hij die na zijn pensionering toch opgeschreven.

Mijn opa was een hele grote, statige man; een indrukwekkende verschijning.” Liselotte Staal vertelt met trots over haar grootvader Geert Jan Staal. Hij was een van de mensen die bezet Nederland ontvluchtten en dwars door bezet Europa naar Engeland zijn gevlucht. Daar zat de Nederlandse regering in ballingschap, en vandaaruit wilden ze meehelpen aan de bevrijding. Na de oorlog kreeg deze groep de erenaam ‘Engelandvaarders’.

“Ieder jaar kwamen ze bij elkaar en daar keek hij altijd erg naar uit. In 2018 kwamen de laatste tien nog levende Engelandvaarders voor de laatste keer bij elkaar. De 95-plussers gingen op de foto met prinses Beatrix en dronken nog een keer samen een borrel.”

Pistool
Geert Jan Staal heeft altijd alleen flarden van zijn verhaal verteld. Toen Liselotte met wat neefjes en nichtjes bij opa op zolder aan het spelen was, vond ze daar een pistool. “Dat hebben we heel voorzichtig mee naar beneden genomen en toen hebben we tegen hem gezegd: ‘Opa, vertel nu maar eens hoe je hier aan bent gekomen'. Daarop heeft hij verteld hoe hij voor de Arbeitseinsatz in het zuiden van Duitsland terechtkwam. Na veel oefenen in het lokale zwembad is hij over de Rijn naar het vrije Zwitserland gezwommen. Daar werd hij opgevangen door mensen die hem een handdoek en droge kleren gaven. De familie Federer, kennissen van mijn grootouders, stuurden bericht naar zijn ouders dat hij veilig in Zwitserland was aangekomen. Dat zijn we natuurlijk meteen gaan checken en het waren inderdaad de grootouders van Roger Federer, de beroemde tennisser.”

Het Eerste Bataljon Jagers
Vanuit Zwitserland voegde Geert Jan Staal zich bij het Eerste Bataljon van het Garderegiment Jagers, dat betrokken was bij de bevrijding van Zuid-Nederland. Hij trad op als tolk omdat hij zowel Engels, Frans als Duits sprak. Aan het einde van de oorlog is hij voor de officiersopleiding naar Engeland gestuurd. ”Over die tijd heeft hij nooit iets verteld, behalve dat hij met Kerst bij een familie in Schotland terecht was gekomen.”

Scriptie
Na zijn pensionering ging Geert Jan Staal geschiedenis studeren. Hij deed onderzoek naar het vluchtelingenbeleid van Zwitserland in de Tweede Wereldoorlog en in zijn scriptie beschrijft hij voor het eerst ook in grote lijnen zijn eigen vlucht. ”Over heel veel andere dingen uit de geschiedenis houdt hij niet op te vertellen, maar over zijn eigen geschiedenis zegt hij bijna niets”, zegt Liselotte. “Dat vind ik jammer. Ik vind het belangrijk dat ik zijn verhaal straks ook aan mijn eigen kinderen kan doorvertellen.”

Oorlogsjeep
Liselotte merkte dat ze, naarmate ze ouder werd, steeds meer interesse begon te krijgen voor verhalen uit de oorlog. “We gingen elk jaar met drie families op vakantie naar een vriend van mijn ouders in Normandië. Hij had twee originele jeeps uit de oorlog, waarvan er een op D-Day aan land is gekomen. Als je klein bent, vind je dat vooral cool, omdat je die jeeps uit films kent. In die andere jeep hebben wij – alle veertien kinderen – onze eerste rijervaringen opgedaan. Wij zijn dus spelenderwijs opgevoed met informatie uit de oorlog. Dat is een stuk interessanter dan hoe je het op school leert.”

Jeugdliefde
Het allermooiste verhaal bewaarde Geert Jan tot na de dood van zijn vrouw, Liselottes oma. Op een dag riep hij zijn kinderen en kleinkinderen bij elkaar en vertelde dat hij een nieuwe vriendin had: Fransje. Aan het begin van de oorlog hadden ze verkering. Ze zijn beiden met iemand anders getrouwd, maar nu hebben ze elkaar weer gevonden. De liefde is er nog steeds. ”Soms zitten ze hand in hand met elkaar op de bank. Het is heel gek om je opa zo te zien zitten – en ontroerend tegelijk.”

Dappere mensen
“Ik heb altijd in vrijheid geleefd en realiseer me dat we ons daar altijd voor moeten blijven inzetten. De oorlog heeft de generaties boven ons gemaakt tot wie ze zijn en zij hebben ons weer gevormd. Daarom moeten we de verhalen zoals die van mijn opa blijven vertellen. Zodat ook mijn kinderen straks weten dat zij hun vrijheid te danken hebben aan dappere mensen als mijn opa.”

Over 75 jaar vrijheid

In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We staan stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties.

75 jaar vrijheid wordt mede mogelijk gemaakt door:

Laat zien dat je vrijheid belangrijk vindt

Bestel hier de vrijheid-pin.

Bestellen
Terug naar de verhalen

In verband met het coronavirus, is het programma van 75 jaar vrijheid aangepast. Lees hier de laatste updates.