De zoon van Yvette leeft 0 jaar in vrijheid
Lees dit verhaal
John leeft 66 jaar in vrijheid

“Mijn familie is meermaals door het oog van de naald gekropen”

Dominee John Breukelaar (66) uit Brummen heeft een boek geschreven over de ‘verzetszusters’ de dames Jolink. Zij waren de buren van Johns grootouders, die ook Joodse onderduikers in huis hadden.

“Ik ben met hulp van het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten bezig met een boek over driehonderd Joden die allemaal in Varsseveld ondergedoken hebben gezeten. Dat is wel heel veel voor een klein dorp. De dames Jolink waren een belangrijke spil in dit geheel. Ze hadden een doorgangshuis voor Joodse onderduikers. De ongetrouwde zussen Minnie en Gerrie woonden in een groot huis naast mijn grootouders.

Bij de dames Jolink zat het echtpaar Barend en Liesje Cozijn ondergedoken. Hun dochter Sineke verbleef verderop bij een boerenfamilie. Op een avond logeerde Sineke voor één nacht bij haar ouders, maar Liesje was erg verkouden en omdat ze niemand wilde aansteken, sliep ze die nacht bij mijn grootouders. ’s Ochtends vroeg werd er aangebeld bij de dames Jolink en vervolgens zijn alle onderduikers opgepakt. Liesje heeft met eigen ogen gezien hoe haar man en dochter werden weggevoerd. De dames Jolink kwamen daarna langs met hun hond Sjennie. Liesje zat roerloos op haar stoel en zei: ‘Vanaf nu, Sjennie, zijn we helemaal alleen.’

Mijn grootouders hadden ook onderduikers, een artsenechtpaar uit Amsterdam met wie we altijd contact hebben gehouden. In december 1944 kreeg dit stel een baby, Carla. De foto waarop deze Joodse ouders hun lachende baby in de lucht tillen, staat voor mij symbool voor optimale vrijheid. Zij hebben het gehaald. Pas later realiseerde ik me dat deze vrijheid relatief was omdat een deel van hun familie niet is teruggekomen. Mijn familie is meermaals door het oog van de naald gekropen. Mijn tante heeft weleens gezegd: ‘Ons huis is het huis van geluk, het huis ernaast van ongeluk.’ Als kind al dacht ik op 4 mei aan de dames Jolink: wij zijn vrij en zij zijn omgekomen in Ravensbrück.”

Over 75 jaar vrijheid

In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We staan stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties.

75 jaar vrijheid wordt mede mogelijk gemaakt door:

Laat zien dat je vrijheid belangrijk vindt

Bestel hier de vrijheid-pin.

Bestellen
Terug naar de verhalen

In verband met het coronavirus, is het programma van 75 jaar vrijheid aangepast. Lees hier de laatste updates.