De zoon van Yvette leeft 0 jaar in vrijheid
Lees dit verhaal
Chaja leeft 70 jaar in vrijheid

“We hebben geen enkele reden om anderen buiten te sluiten”

De moeder van Chaja Kruijssen-Götte (70) was een Joodse Engelandvaarder en overleefde concentratiekamp Theresienstadt. Haar vader was de zoon van een bekende NSB’er. Ze heeft nu vrede met de gedachte dat het goed en het kwaad in haar verenigd zijn.

“Mijn moeder trouwde vlak voor de oorlog met een Joodse man en zat bij het studentenverzet. Ze zijn als Engelandvaarders opgepakt, haar man werd ter dood veroordeeld. De Duitse officier van justitie liet mijn moeder gaan, omdat ze op zijn eigen moeder leek. Na de oorlog is mijn moeder mijn vader tegengekomen op een studentenfeest. Hij was de zoon van een overtuigd NSB’er uit Haarlem. Volgens mijn vader gaf hij Joodse onderduikers aan.

Als kind wilde ik onzichtbaar zijn. Uit schaamte, omdat ik het kleinkind was van een NSB’er, en ook omdat mijn moeder ons verbood om Joods te zijn of er Joods uit te zien, omdat Joods zijn in haar ogen levensgevaarlijk was.

Mijn leven heeft bestaan uit een worsteling met goed en kwaad. Ik heb nu vrede met de gedachte dat via mijn ouders het goed en het kwaad in mij verenigd zijn. Ik besef door mijn zware familiegeschiedenis dat je geen verdeling kunt maken tussen goede en slechte mensen. In ieder van ons zit goed en kwaad.

Ik wil de volgende generatie meegeven dat je elke dag, door de keuzes die je maakt voor de manier waarop je met je medemens omgaat, weer een beetje bijdraagt aan vrede of aan oorlog. Zo laat ik in mijn werk voor de stichting Oorlog in mijn Buurt kinderen nadenken over goed en fout in hun dagelijks leven. Stel, er is iets gestolen in de klas en jij weet wie het gedaan heeft, zeg je dat dan tegen de juf of meester? Het gaat er niet om dat het goed of slecht is dat je het tegen de meester hebt gezegd, maar het gaat mij om de boodschap dat je nadenkt over de gevolgen van je keuzes.

Vrijheid betekent dat je vrij bent om te ontmoeten wie je wilt. In de Tweede Wereldoorlog kon dat gevaarlijk zijn. Maar nu is er geen enkele reden meer om welke groep dan ook buiten te sluiten.”

Over 75 jaar vrijheid

In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We staan stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties.

75 jaar vrijheid wordt mede mogelijk gemaakt door:

Laat zien dat je vrijheid belangrijk vindt

Bestel hier de vrijheid-pin.

Bestellen
Terug naar de verhalen

In verband met het coronavirus, is het programma van 75 jaar vrijheid aangepast. Lees hier de laatste updates.