De zoon van Yvette leeft 0 jaar in vrijheid
Lees dit verhaal
Wadec leeft 74 jaar in vrijheid

“De bevrijding was voor hem minder feestelijk”

Wadec Salewicz (74) is de oudste zoon van de1e Poolse Pantserdivisie-militair Michal Salewicz, die onder meer Breda en Oosterhout bevrijdde. Om de herinnering aan de Poolse bevrijders levend te houden, bezoekt Wadec Salewicz scholen en organiseert herdenkingsceremonies.

“Mijn vader is als jongen van 18 uit Polen weggegaan om te vechten tegen de nazi’s. Hij heeft zijn ouders en geboortehuis nooit teruggezien. Zijn verhaal en dat van andere Poolse jongens die hielpen bij de Nederlandse bevrijding is altijd onderbelicht gebleven. Daarom vertel ik het zo vaak mogelijk. Als vice-voorzitter van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland en medewerker van het Generaal Maczek Museum organiseer ik herdenkingsceremonies en ik vertel hun verhaal op scholen en bijeenkomsten.

De oorlog was een gesloten boek voor mijn vader. Hij had te veel meegemaakt om te vertellen wat hem was overkomen. Hij keek wel eens oorlogsfilms op televisie, maar dat deed hij dan in zijn eentje met een koptelefoon op. Ik had erg graag willen weten wat er toen in zijn hoofd omging. Maar hij wilde er niet over praten. Ik kwam er pas na zijn overlijden achter hoe bijzonder hij was.

Mijn neef, documentairemaker Koen van Groesen, heeft de documentaire Mijn Poolse opa over mijn vader gemaakt. Het is een eerbetoon aan hem. In de film vertelt mijn vader dat hij bij de bevrijding iedereen Oranje boven hoorde zingen en feest zag vieren, maar de bevrijding was voor hem een stuk minder feestelijk. Net als andere Poolse militairen die Nederland hadden helpen bevrijden, kon hij na de oorlog niet terug naar zijn vaderland. Polen was door de Sovjet-Unie ingelijfd.

Voor mij is vrijheid dat ik kan zeggen wat ik denk en kan doen wat ik wil. De vrijheid van mijn vader was na de oorlog een ingeperkte vrijheid. In Nederland was hij vrij, maar toen hij naar Polen terug wilde, moest hij een visum aanvragen. Dat heeft hem altijd veel pijn gedaan.”

Over 75 jaar vrijheid

In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We staan stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties.

75 jaar vrijheid wordt mede mogelijk gemaakt door:

Laat zien dat je vrijheid belangrijk vindt

Bestel hier de vrijheid-pin.

Bestellen
Terug naar de verhalen

In verband met het coronavirus, is het programma van 75 jaar vrijheid aangepast. Lees hier de laatste updates.