De zoon van Yvette leeft 0 jaar in vrijheid
Lees dit verhaal
Lawi leeft 8 jaar in vrijheid

“Vrijheid is buiten kunnen spelen zonder oorlog”

De Koerdische moeder van Lawi Hana (8) vluchtte als meisje met haar familie voor de Iraakse dictator Sadam Hoessein naar Iran. Nu wonen Lawi en zijn moeder samen in Amsterdam. 

“Vrijheid is veilig buiten kunnen spelen zonder oorlog, voldoende te eten hebben en blij kunnen zijn. Voor mijn familie in Irak is dat heel anders. Zij leefden lang in oorlog en hun leven is nog steeds niet veilig. Al die dingen die voor mij gewoon zijn, kunnen zij niet doen. Dan weet je hoe bijzonder vrijheid is.

Mijn moeder woonde vroeger in Irak, daar was dictator Sadam Hoessein de baas. Hij was heel slecht en had de Koerden tot vijand verklaard omdat ze een eigen stuk land wilden. Zijn soldaten waren heel gemeen. Ze hebben zelfs Koerden levend begraven. 

Vlucht
Mijn moeder was 13 toen ze met haar ouders, broers en zussen de bergen in vluchtte naar Iran. Eerst met de auto. Omdat er heel veel mensen richting Iran liepen en de benzine opraakte, hebben ze de auto onderweg laten staan. Toen zijn ze mee gaan lopen in de mensenstroom naar de Iraanse grens. 

Onderweg  bombardeerde een helikopter van Hoessein de stroom vluchtelingen. Mensen gingen dood, vrouwen en kinderen huilden en raakten elkaar kwijt. Op een gegeven moment was de broer  van mijn moeder kwijt. Mijn oma moest huilen, maar gelukkig vonden ze hem uiteindelijk terug. ‘s Nachts moesten ze buiten in de bergen slapen. Het was heel koud, ze sliepen dicht tegen elkaar aan.

In Iran kreeg de familie van mijn moeder te eten en een tent in een kamp.  De Iraniërs gaven de vluchtelingen brood, aardappels en appels. Mijn grootouders en vijf van hun kinderen sliepen in een kleine tent naast elkaar. Mijn oma heeft gouden spullen en sieraden verkocht om eten en andere dingen mee te kopen. Ze zaten tien dagen in het kamp, toen maakte Hoessein bekend dat ze terug naar huis mochten, omdat in de hele wereld in de krant stond wat hij de Koerden aandeed. 

Lievelingspop
Toen het gezin van mijn moeder terugkwam in hun huis was het leeggeroofd en er was brand gesticht door aanhangers van Hoessein. Mijn moeder vond van haar lievelingspop na de brand alleen nog een plukje haar terug. 

Mijn opa en oma hebben het huis steen voor steen weer opgebouwd. Ze hadden niet meteen genoeg geld om het huis in één keer te herstellen. Het was heel groot; vierhonderd vierkante meter. Zeker een jaar lang woonden ze samen in één kamer van het huis. De ramen hadden ze afgedekt met plastic.

Vader
Mijn vader, ook Koerd, woonde al in Nederland en toen hij voor familiebezoek terugkwam naar Irak ontmoette hij mijn moeder. Zij was bevriend met een vriendin van mijn vader. Samen zijn mijn ouders teruggegaan naar Nederland. Daar ben ik geboren. Toen ik bijna 2 was, overleed mijn vader aan kanker. 

Ik wil net als mijn vader ingenieur worden. Ik houd erg van rekenen. Eigenlijk vind ik alle vakken op school leuk, behalve taal. Mijn vader gaf als hoogleraar les aan de universiteit in Irak. Hier kon hij geen vergunning krijgen als hoogleraar. Daardoor deed hij allerlei losse klussen.

Stage
Mijn moeder werkte in Irak acht jaar als lerares wiskunde. In Nederland moet ze eerst wiskunde studeren voordat ze aan het werk kan. Naast haar studie loopt ze stage, leert ze Nederlands en verdiept ze zich in het Nederlandse onderwijssysteem. 

Toen ze net in Nederland woonde, was mijn moeder altijd bang voor de politie. In Irak bestaat de politie uit de mannen van Hoessein. Ze helpen niet, maar doen wat ze willen. Mijn moeder was als kind bang voor de aanhangers van Hoessein omdat ze Koerdisch is. Haar moeder, mijn oma, had haar verboden om op school iets over de partij van Hoessein te zeggen. Als je iets zei wat de aanhangers van Hoessein niet goed vonden, kon je zo opgepakt worden.

We proberen elk jaar terug te gaan naar Irak. Als het er veilig zou zijn, zou mijn moeder voorgoed terug willen. In 2003 kwamen de Amerikanen naar Irak en is Hoessein opgepakt. Toen waren ze blij, maar nu is de situatie weer slecht. Het zal nog wel een tijd duren voordat we terug kunnen.” 

Over 75 jaar vrijheid

In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We staan stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties.

75 jaar vrijheid wordt mede mogelijk gemaakt door:

Laat zien dat je vrijheid belangrijk vindt

Bestel hier de vrijheid-pin.

Bestellen
Terug naar de verhalen

In verband met het coronavirus, is het programma van 75 jaar vrijheid aangepast. Lees hier de laatste updates.